Yapay Zeka Kullanım Politikası

1. Amaç ve Kapsam
Bu politika, yapay zekâ (YZ) tabanlı araçların akademik yazım, veri analizi, çeviri, dil düzenleme veya görsel üretim süreçlerinde kullanımına ilişkin etik ilke ve sorumlulukları tanımlamaktadır.
Dergi, COPE (Committee on Publication Ethics) tarafından yayımlanan “Authorship and AI Tools” yönergelerini ve Yüksek Öğretim Kurulu tarafından yayımlanan "Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Faaliyetlerinde Üretken Yapay Zekâ Kullanımına Dair Etik Rehber"i benimsemekte olup, yapay zekâ araçlarının araştırma veya yazım sürecinde kullanımı konusunda şeffaflık ve hesap verebilirliği esas alır.

2. Yazarlık ve Sorumluluk
Yapay zekâ araçları (örneğin ChatGPT, Gemini, Copilot, Claude, DALL·E, Midjourney vb.) yazar olarak listelenemez ve yazarlık sorumluluğu taşımaz.
Makale içeriğinden doğabilecek tüm etik, bilimsel ve yasal sorumluluklar yalnızca insan yazar(lar)a aittir. Yapay zekâ araçlarının kullanımı, yazarlığın entelektüel katkı, veri analizi, yorumlama ve sonuç çıkarma sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

3. Kullanım Bildirimi (Disclosure Requirement)
Yapay zekâ araçları araştırma, yazım veya düzenleme sürecinde kullanıldıysa, bu durum açıkça belirtilmelidir. Bildirim, Teşekkür (Acknowledgements) veya Yöntem (Methods) bölümünde aşağıdaki örnek biçimde yapılmalıdır:

Örnek: “Yazarlar, makalenin dilini ve yapısını geliştirmek amacıyla ChatGPT (OpenAI, 2025) aracından yararlanmıştır. Yazarlar, üretilen tüm içeriği gözden geçirmiş ve onaylamıştır.”

Bu tür bir bildirim, dergi tarafından etik şeffaflık gereği zorunludur. Gizli veya bildirimsiz YZ kullanımı, yayın etiği ihlali olarak değerlendirilir.

4. İçerik Doğruluğu ve Kaynak Kullanımı
Yapay zekâ araçları tarafından üretilen veya önerilen içerikler, referanslar ve veriler yazar(lar) tarafından mutlaka doğrulanmalıdır.

  • Uydurma kaynak (fabricated reference) veya yanlış alıntı kullanımı kabul edilemez.

  • Görsel üretiminde kullanılan YZ araçlarının (örneğin DALL·E, Midjourney) orijinal veya etik olmayan materyal üretmesi durumunda, yazar sorumludur.

  • Dergi, YZ tarafından oluşturulan verilerin veya metinlerin doğruluğunu garanti etmez.

5. Hakemlik ve Editoryal Süreçlerde Yapay Zekâ Kullanımı
Hakemler ve editörler, makale değerlendirme sürecinde yapay zekâ araçlarını gizli içeriklerin analizinde veya özetlenmesinde kullanamazlar. Tüm hakemlik değerlendirmeleri ve editoryal kararlar yalnızca insan uzmanlığına dayalı olarak yapılmalıdır. COPE yönergelerine göre, gizli hakemlik materyalinin YZ sistemlerine yüklenmesi etik ihlaldir.

6. İhlal Durumları ve Yaptırımlar
Yapay zekâ kullanımına ilişkin bu politikanın ihlali durumunda, dergi COPE etik ihlali prosedürlerini uygular. Bu durumlar arasında şunlar yer alır:

  • Bildirimsiz YZ kullanımı,

  • Yapay olarak üretilmiş veya uydurma veri/kaynak kullanımı,

  • Hakemlik sürecinde gizli metinlerin YZ sistemlerine aktarılması.

İhlalin derecesine bağlı olarak makale reddedilebilir, geri çekilebilir veya yazar(lar)a ilerleyen gönderimlerde sınırlama getirilebilir.

7. Son Hükümler
Bu politika, akademik yayıncılıkta etik bütünlüğü ve bilimsel güvenilirliği korumayı amaçlar.
Dergi, COPE’un gelecekteki güncellemeleri doğrultusunda yapay zekâ kullanımına ilişkin ilke ve uygulamalarını güncelleyebilir.